Σαλαμίνα: Συγκλονιστική "υπόκλιση" στον Μάνο Λοΐζο και την 9 Μάη Ημέρα Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών

Έπεσε η αυλαία του 2ου Αντιπολεμικού Φιλειρηνικού 10ημέρου και ανοίγουν νεοι αγώνες για να νικήσει η ζωή!

ΣΑΛΑΜΙΝΑ – Σάββατο 9 Μαΐου 2026 Με μια βραδιά που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη της τοπικής κοινωνίας για τον παλμό, τη συγκίνηση και το βαθύ πολιτικό της περιεχόμενο, ολοκληρώθηκε το 2ο Αντιπολεμικό - Φιλειρηνικό 10ήμερο στη Σαλαμίνα. Η αίθουσα «Μπόγρη» του Δημαρχείου ήταν καταμέστη, με το κοινό να γίνεται «ένα» με τους καλλιτέχνες, τραγουδώντας για τρεις ολόκληρες ώρες για την ειρήνη, τη δικαιοσύνη και την ανθρωπιά.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με την καθηλωτική ομιλία της Γιώτας Κουτσαβλή, Νηπιαγωγού του Αιαντείου, η οποία έδωσε το στίγμα της ημέρας. Η ομιλία της, που μεταφέρουμε αυτούσια, συγκλόνισε το ακροατήριο:

"Φίλες και φίλοι, συναγωνιστές και συναγωνίστριες. Είμαστε απόψε εδώ, στεκόμαστε στην καρδιά της Σαλαμίνας, ανάμεσα στην αλμύρα του τόπου μας και την κάπνα ενός κόσμου που φλέγεται ξανά. Δεν μαζευτήκαμε απλώς για μια συναυλία. Μαζευτήκαμε για να ακουμπήσουμε την ανάσα μας πάνω στην ιστορία μας, λίγο πριν η μουσική και οι στίχοι του Μάνου Λοΐζου μας θυμίσουν πως ο δρόμος έχει πάντα τη δική του ιστορία και ότι τίποτα δεν πάει χαμένο στη ζωή, γιατί η ιστορία αλλιώς μιλάει και διδάσκει.

Η 9 Μάη του 1945 είναι αντικειμενικά μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας της ανθρωπότητας. Σήμανε το τέλος του μεγαλύτερου και πλέον πολύνεκρου πολέμου που γνώρισε η ανθρωπότητα και πλήρωσε με πάνω από 50 εκατομμύρια νεκρούς. Μέρα ορόσημο. Μέρα συντριβής του φασισμού. Μέρα που ο άνθρωπος αρνήθηκε να γίνει σκλάβος. Μέρα που η κόκκινη σημαία στο Ράιχσταγκ σφράγισε το τέλος του ναζιστικού εφιάλτη.

Σε πείσμα και κόντρα στο ρεύμα διαστρέβλωσης και την παραχάραξης της ιστορίας, που προσπαθούν εκεί στα σαλόνια των Βρυξελλών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να ξεχάσουμε, λέει, για να διαγράψουν από τη συνείδησή μας, όσα εκατομμύρια κι αν διαθέσουν, για να εξισώσουν τον θύτη με το θύμα, η μνήμη θα παραμένει ζωντανή και η φλόγα θα καίει για πάντα στις καρδιές μας. Γι' αυτό οι λαοί θα θυμούνται πάντα με θαυμασμό και σεβασμό τα πάνω από 25 εκατομμύρια νεκρούς και πάνω από 10 εκατομμύρια ανάπηρους και τραυματίες, που έδωσε πληρώνοντας βαρύτατο φόρο αίματος η Σοβιετική Ένωση. Στην ήττα του φασισμού-ναζισμού καθοριστική ήταν και η συμβολή των λαϊκών εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων."

 «Δρόμος οι αγώνες και αγάπη, η ζωή σου»

Στη συνέχεια, τη σκυτάλη πήρε το μουσικό σχήμα «Απόπλους» σε συνεργασία με την ομάδα αφήγησης «Παραμυθανθός». Μέσα από ένα συγκλονιστικό αφιέρωμα 34 τραγουδιών, ξεδιπλώθηκε η πορεία του Μάνου Λοΐζου (1937–1982). Από τα χρόνια της Αλεξάνδρειας και τις πρώτες του μουσικές αναζητήσεις, μέχρι τη δικτατορία, τη λογοκρισία και τη μεταπολίτευση, όπου το "Ακορντεόν" έγινε παγκόσμιο σύνθημα κατά του φασισμού.

Ο Λοΐζος, ο "Φάρος του Αντιπολεμικού κινήματος", δεν ήταν ποτέ ουδέτερος. Στάθηκε στο πλευρό του εργάτη και του αγωνιστή. Με τραγούδια όπως το «Πάγωσε η τσιμινιέρα» και ο «Τρίτος Παγκόσμιος», το σχήμα κατάφερε να κάνει τη ζωή του συνθέτη να "κυλά στις φλέβες" του κοινού, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτισμός είναι η κοινή γλώσσα της ελευθερίας.

 Αναφορές στο έργο του Μανού Λοϊζου

Τα «Νέγρικα», ο σπουδαίος αυτός κύκλος τραγουδιών του Μάνου Λοΐζου (σύνθεση) και του Γιάννη Νεγρεπόντη (στίχοι), στον οποίο εντάσσεται και το παραπάνω τραγούδι, αποτελούν καρπό των πολιτικών και μουσικών αναζητήσεων των δύο δημιουργών της δεκαετίας του '60, που σφραγίστηκε από δυναμικούς φοιτητικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες.

Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα κορυφαία έργα του, εκείνα που μας κάνουν ν' αφουγκραζόμαστε τους πόθους και τα πάθη του κόσμου μας, κατέχουν τα «Νέγρικα»:

 «Ο νέγρος ο ζωγράφος», «Ο γέρο νέγρο Τζιμ», «Τι έχουν να χωρίσουνε», «Προσευχή», «Στον πόλεμο ο Τζο», «Κρίμα σε σένα νέγρο Μπιγκ», «Για δυο δολάρια», «Η πόρνη η Τζέιν», «Ο δικαστής ο Μπερντ», «Κι αν συ λευκός, νέγρος εγώ».

 Στη δισκογραφία του Μάνου Λοϊζου ξεχωρίζουν τα  LP : «Καλημέρα ήλιε», «Θαλασσογραφίες», «Τα τραγούδια του δρόμου», «Τα τραγούδια της Χαρούλας», «Να ΄χαμε, τι να ΄χαμε», «Για μι μέρα ζωής», «Τα τραγούδια μας», «Ο Σταθμός», «Γράμματα στην Αγαπημένη», «Ο Δρόμος» κ.α

 

Ποιος, άραγε, δεν έχει τραγουδήσει κομμάτια, όπως το «Αχ χελιδόνι μου», «Αλλο τίποτα δε μένει», «Λιώνουν τα νιάτα μας», «Τσιμινιέρα», «Το μερτικό μου απ' τη χαρά», «Η μέρα εκείνη δε θ' αργήσει», «Το νανούρισμα», «Ο γέρο - νέγρο Τζιμ», «Τέλι τέλι», «Γερνάς και σκοτεινιάζει», «Πρώτη Μαΐου», «Τσε», «Σ' ακολουθώ», «Μη με ρωτάς», «Η κουτσή κιθάρα», «Ο δρόμος», «Τρίτος παγκόσμιος», «Τίποτε δεν πάει χαμένο» και τόσα άλλα;

Στο σχήμα «Απόπλους» συμμετείχαν οι:

• Παναγιώτης Τσάμης: Φωνή
• Δημήτρης Μάλλης: Μπάσο, κιθάρα, φλογέρα & Αφήγηση
• Γεωργία Φήμη: Πλήκτρα
• Γιώργος Μπεγέτης: Κιθάρα, καχόν
• Γιάννη Φραντζής: Μπουζούκι
• Καλλιρρόη Μουλά: Αφήγηση

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους Ο Παναγιώτης Χατζηπέρος, Πλοίαρχος ε.α. και Πρώην Αντιπεριφερειάρχης Πειραιά, ο οποίος συμμετείχε στο Κίνημα του Ναυτικού με το Αντιτορπιλικό ΒΕΛΟΣ. Η Μαρία Παπαελευθερίου, Δημοτική Σύμβουλος της Λαϊκής Συσπείρωσης Σαλαμίνας. Ο Μάνος Δερτούζος, Δημοτικός Σύμβουλος Σαλαμίνας. Εκπρόσωποι των σωματείων και συλλόγων που στήριξαν το 10ήμερο, εικαστικοί καλλιτέχνες που παρουσίασαν το έργο τους και Σαλαμίνιοι συγγραφείς.

Κάλεσμα για Συνέχιση του Αγώνα

Η Επιτροπή Ειρήνης Σαλαμίνας ευχαρίστησε το κοινό για την ανεπανάληπτη συμμετοχή και τον παλμό του, ενώ κάλεσε όλους τους αγωνιστές της ειρήνης να δώσουν το «παρών» στη 43η Μαραθώνια Πορεία στις 17 Μαρτίου και στη συγκέντρωση στο Υπουργείο Άμυνας.

Το μήνυμα της βραδιάς ήταν ξεκάθαρο: Σε μια εποχή που οι εικόνες από τη Γάζα και την Ουκρανία παγώνουν τον κόσμο, η μουσική και η δράση μας πρέπει να τον ζεστάνουν. Το δίλημμα παραμένει παγκόσμιο και επίκαιρο: «Ή τα κέρδη τους ή οι ζωές μας!». Παλεύουμε για να σβήσουν οι φλόγες των πολέμων και να ανθίσει η φιλία και η αλληλεγγύη των λαών.