Γιώργης Παπαμιχαήλ. Ευθυτενής και αγέρωχος, προτίμησε τον θάνατο, μένοντας πιστός στα ιδανικά του

 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΡΗΝΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ

Γιώργης Παπαμιχαήλ

Ορθός στη ζωή και τον αγώνα, ο λιμενεργάτης κομμουνιστής συνδικαλιστής  από τη Σαλαμίνα με τους 200 της Καισαριανής 

 

Τα ιστορικά φωτογραφικά ντοκουμέντα που ήρθαν πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας και αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν από την εκτέλεσή τους από τους ναζί κατακτητές την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, είναι κάτι παραπάνω από συγκλονιστικά: Μάς προκαλούν ανείπωτο δέος και ρίγη συγκίνησης.  

Η Επιτροπή Ειρήνης Σαλαμίνας, τα σωματεία και οι φορείς του νησιού, αναζητούσαν χρόνια την μορφή και την δράση του του συνδικαλιστή, αγωνιστή, κομμουνιστή Γιώργη Παπαμιχαήλ μέχρι που πέρυσι, το 2025, ήρθε στο φως η δράση του και τιμήθηκε στον τρίμερο γιορτασμό της εργατικής Πρωτομαγιάς στο νησί, στον τόπο που έδρασε από τα σωματεία, τους συλλόγους και την Επιτροπή Ειρήνης Σαλαμίνας.

Μεταξύ άλλων σε ανακοίνωση της, η Επιτροπή Ειρήνης Σαλαμίνας, σημειώνει:  «Οι ήρωες της Καισαριανής όπως και άλλοι δεν ήτανε μονάδες. Οι ίδιοι ήτανε ηγέτες μεγάλων κινημάτων. Ήτανε συνδικαλιστές, αγωνιστές που τους ρίξανε στις φυλακές όχι απλά οι Γερμανοί αλλά και οι ελληνικές κυβερνήσεις», θυμίζοντας ότι κάποιος που μπορεί να ήταν πρόεδρος στο σωματείο «πολλές φορές σήμαινε να μπαινοβγαίνει τρεις μήνες μέσα, δύο μήνες έξω για οτιδήποτε. Για την οργάνωση της απεργίας, για την οργάνωση του σωματείου».

Ορθός όπως στη ζωή και τον αγώνα, έτσι ορθός ο  Γιώργης Παπαμιχαήλ από τη Σαλαμίνα στάθηκε και  στο τοίχο της Καισαριανής, για τα ιδανικά  και το λαό του

Σε αυτό το ταξικό καμίνι, ατσαλώθηκε η ταξική συνείδηση του Γιώργη Παπαμιχαήλ

Σε αυτές τις συνθήκες ο Γιώργης Παπαμιχαήλ, φτυαριστής στην καρβουνόσκαλα και στους σταράδες  βρέθηκε να δουλεύει ήλιο με ήλιο, στο λιμάνι του Πειραιά  όπου η εκφόρτωση του σταριού γινόταν με εκατοντάδες εργάτες που σχημάτιζαν αλυσίδα που ξεκινούσε από τα αμπάρια του πλοίου μέχρι την ακτή

Να τι σημειώνει ο Παλαίμαχος κομμουνιστής της Σαλαμίνας Βαγγέλης Σαλματάνης κάνοντας αναφορά στον Γιώργη Παπαμιχαήλ:

«Καθοδηγητής μου, κατά κάποιο τρόπο, ήταν ο συντοπίτης μου και γείτονας μου ο Γιώργης Παπαμιχαήλ…. Αυτός δούλευε στον Πειραιά ως φτυαριστής και ήταν ενταγμένος στο προοδευτικό συνδικαλιστικό κίνημα στον Πειραιά, Γραμματέας και στη συνέχεια Προέδρος του «Σωματείου Φτυαριστών» στο Λιμάνι. Αρχικά δούλευε στην Καρβουνόσκαλα και μετά, όταν έγινε Πρόεδρος, στα σταράδικα.

Την περίοδο αυτή, γύρω στα 1936, έγινε το Σιλό (silo), στον Πειραιά, το μεγάλο σιλό. αναστατωθήκανε Ολοι, τι θα γίνουμε εμείς, που θα πάμε;

«Ε, Γιώργη! Τι γίνεται τώρα με τα σιλό, θα σας πετάξουνε στο δρόμο» Γύρισε, με κοίταξε με περιέργεια, να έβλεπε, τι γνώμη είχα εγώ. Και μου είπε: «Και τι θέλεις να κάνουμε;», «να μην το βάλουν το σιλό;» Κούνησε, κούνησε το κεφάλι και μου είπε:

«Εμείς οι κομμουνιστές, δεν είμαστε ενάντια στην πρόοδο και την εκβιομηχάνιση της χώρας μας και στην εγκατάσταση μηχανημάτων νέου τύπου, που θα ανακουφίζανε τους εργαζόμενους. Αλλά ξέρεις ποια είναι η διαφορά μας; Να εγκατασταθεί, να βελτιωθεί και  να επεκταθεί, αλλά με παράλληλη εξασφάλιση αυτών που θα κινδυνεύσουν να μείνουν άνεργοι». «Αυτό είμαστε εμείς!»

Το 1937 ο Γιώργης Παπαμιχαήλ συλλαμβάνεται σε μια σύσκεψη στην Αθήνα και φυλακίζεται από την Δικτατορία του Μεταξά στο κολαστήριο της Ακροναυπλίας.

Σε μια επίσκεψη των συγγενών του στην Ακροναυπλιάμεταξύ άλλων τους είπε «Άμα δεν ανοίξουνε διάπλατα οι φυλακές και οι εξορίες, εγώ, δεν έρχομαι στην Κούλουρη! Δεν βγαίνω από εδώ!»

Φυλακίστηκε το 1937 για την δράση του στην Ακροναυπλία από την δικτατορία του Μεταξά, η οποία  τον παρέδωσε στους Γερμανούς Ναζί και από μεταφέρθηκε στις φυλακές Λάρισας, στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Δραπέτευσε το 1943, και πέρασε στην αντίσταση.  Οι Γερμανοί τον συνέλαβαν αρχές του 1944, τον έκλεισαν στο Χαϊδάρι και από εκεί μαζί με τους 200 κομμουνιστές, εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής την  1η Μάη του 1944.

Σημείωνε το 2025 στο Δελτίο τύπου η Επιτροπή Ειρήνης Σαλαμίνας , τα σωματεία και οι φορείς που αφιέρωσαν στο Γιώργη Παπαμιχαήλ. στη Σαλαμίνα τον τριήμερο γιορτασμό της Πρωτομαγιάς του 2025  

«Όσο και αν τα 81 χρόνια σκοτεινιάς σκέπαζαν την δράση και τη ζωή απο τα ταξικά βλαστάρια  του νησιού, οι σπόροι τους, βρήκαν τρόπο να ανθίσουν, να ρίξουν φως στις ποιο ηρωικές μορφές του εργατικού κινήματος της Σαλαμίνας και του Πειραιά..

Ο Γιώργης Παπαμιχαήλ πήρε το δρόμο των λιμενεργατών λιμανιού του Πειριά και έφτασε στη αθανασία, κομμουνιστής με τους 200 της Καισαριανής.

82 χρονιά μετα είναι ευθύνη του κράτους να αποκτηθούν άμεσα αυτά τα σπάνια ντοκουμέντα της ιστορίας της πατρίδας μας. Δεν έχουν θέση σε καμία αγοραπωλησία και δημοπρασία στο διαδίκτυο. Να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, του Δήμου Χαϊδαρίου και στο ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ, μέλη του οποίου ήταν οι εκτελεσμένοι.

Δελτιο Τύπου 18 / 2  / 2026

Επιτροπή Ειρήνης Σαλαμίνας